Kullanıcı Adı: Şifre:

Gönderen Konu: Endüstriyel Seramik Çamurları  (Okunma sayısı 28520 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı engnylmz

  • 900 °C
  • ***
  • İleti: 203
  • Puanı: +6/-0
  • detaş beton
    • seramikciler
Endüstriyel Seramik Çamurları
« : 05.03.2007 12:42:57 »
seramik çamurları hakkında yararlı bir döküman


http://www.4shared.com/file/11718342/56d2a2c9
engin yılmaz

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Endüstriyel Seramik Çamurları
« : 05.03.2007 12:42:57 »

Çevrimdışı hk

  • 500 °C
  • **
  • İleti: 70
  • Puanı: +0/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #1 : 17.07.2007 19:56:23 »
Teşekkürler paylaşımın için.

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #1 : 17.07.2007 19:56:23 »

Çevrimdışı seljuk

  • 25 °C
  • *
  • İleti: 43
  • Puanı: +0/-0
  • Cinsiyet: Bay
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #2 : 18.07.2007 01:17:03 »
teşekkürler engin

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #2 : 18.07.2007 01:17:03 »

Çevrimdışı birmasal

  • 25 °C
  • *
  • İleti: 3
  • Puanı: +0/-0
  • Cinsiyet: Bay
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #3 : 20.11.2007 20:48:09 »
Böyle önemli bir konuyu bizimle paylaşıtığın için teşekkür ederim. Ama sanrım linkde bir sorun var. İndiremiyorum. Birdaha güncellersen çok sevinirim.

Şimdiden sağol.

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #3 : 20.11.2007 20:48:09 »

Çevrimdışı ÇİNİ

  • 900 °C
  • ***
  • İleti: 178
  • Puanı: +0/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #4 : 23.11.2007 13:53:25 »
Engi abi ateş arcasoyum kitabındaki endüstriyel seramik çamurları yolladığın için teşekkür ederim ben kankin pREdator

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #4 : 23.11.2007 13:53:25 »

Çevrimdışı gamzze

  • 25 °C
  • *
  • İleti: 6
  • Puanı: +0/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #5 : 14.04.2009 19:42:43 »
ya ben açamıyorum mümkünse yardımcı olabılırmısınız?

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #5 : 14.04.2009 19:42:43 »

Çevrimdışı sanatmerkezi

  • Sanat Moderatörü
  • ***
  • İleti: 167
  • Puanı: +2/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #6 : 14.04.2009 20:14:00 »
linkin yenilenmesi gerekli
''Çalışmadan,yorulma​dan,öğrenmeden,
rahat yaşama yollarını aramayı alışkanlık haline getiren milletler,
önce haysiyetlerini,sonra​ hürriyetlerini
ve daha sonra istiklallerini kaybetmeye mahkumdurlar...''
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #6 : 14.04.2009 20:14:00 »

Çevrimdışı gamzze

  • 25 °C
  • *
  • İleti: 6
  • Puanı: +0/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #7 : 14.04.2009 20:50:15 »
Ya lutfen yardım edın hemen gereklı

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #7 : 14.04.2009 20:50:15 »

Çevrimdışı sanatmerkezi

  • Sanat Moderatörü
  • ***
  • İleti: 167
  • Puanı: +2/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #8 : 14.04.2009 23:53:53 »
SİZE ELİMDEKİ NOTLARI YOLLAYAYIM UMARIM İŞİNİZE YARAR. :)


ENDÜSTRİYEL SERAMİK ÇAMURLARI
Seramik çamurlarının üretiminde tek bir hammaddeden yararlanma) özel seramik çamurlarının dışında, endüstriyel atanda çoğu zaman uygulanan bir sistem değildir. Çömlekçi ürünlerinin ve seyrek de olsa tuğla-kiremit ürünlerinin yapımında, uygun olması koşulu ile tek bir kilden yararlanılır.
Bunun dışında, seramik çamurlarının hazırlanmasında, kural olarak çeşidi özetliklerdeki hammaddeler gene çeşitli oranlarda karıştırılırlar.
Seramikten üretilen ürünlerin her birinin uygulandıkları alanlara göre, çeşitli özellikleri taşımaları istenir.
İnce seramik endüstrisinde, gene aynı adla anılan ve en çok kullanılan bazı ineç seramik çamuru türleri yeralır. Bunlar birbirlerinden başta üretim ve bileşim teknolojileri olmak üzere, kullanma yerlerine göre de ayrılırlar. Bu çamurlar şunlardır: Akçini, Vitreous China, Porselen çamurları. Bunların dışında özel seramik çamurları da bu konunun kapsamına girer.
İnce seramik çamurları genel olarak içerdikleri mineraller açısından ortaklık gösterirler ve genel karakterlerinde şu mineraller çeşitli oranlarda yeralırlar. Kil cevheri, Kvartz, Feldspat.
Çamurların mineralojik bileşimlerinde yapılacak değişiklikler ile, her seferinde oluşan seramik ürününün özellikleri de değişir.
Resim 1’de üçgen diyagramda, üç ana mineralin hangi çamur bileşimlerini oluşturduğu, bölgeler şeklinde görülmektedir. Bu bölgeler şunlardır:
1.  Feldspatlı akçini bölgesi,                  Örnek: A noktasının okunması
2.   Sert porselen bölgesi,                       % 20 Kvartz (Q)
3.   Yumuşak porselen bölgesi,               % 50 Kilcevberi (KC)
4.  Dental seramik bölgesi.                    % 30 Feldspat (F)
A noktasının okunması saat yelkovanı yönünde yapılabildiği gibi, başka bîr okuma yöntemi olan eşkenar üçgen yöntemi ile de yapılabilir. (Resim 1 a)
Belirli bir mineralojik yapıya sahip bir seramik çamurunu oluştururken, kullanıla¬cak olan hammaddelerin de kendi mineralojik yapılarının bilinmesi gerekir. Bir hammaddenin mineralojik (rasyonel) bileşimi, o hammaddenin kimyasal bileşimin¬den de hesaplanabilir.
KİMYASAL BİLEŞİMİ BİLİNEN BİR HAMMADDENİN MİNERALOJİK (RASYONEL) BİLEŞİMİNİN HESAPLANMASI
Kimyasal analiz değerleri (% olarak)
KK       SiO2      Al2O3      Fe2O3     TiO2     CaO      MgO        Na2O        K2O
0,56    68,77     18,26       0,12       0,30     0,58      0,05        1,58   10,09

olan Simav feldspatının mineralojik bileşiminin hesaplanmasına geçmeden önce şu bileşiklerin moleküler ağırlıklarının bilinmesi gereklidir:

Na - Feldspat    : Na2O . Al2O3 . 6 SiO2                 = 524
K - Feldspat    : K2O . Al2O3 . 6 SiO2                 = 556
Kilcevheri    : A2O3 . 2SiO2 .2H2O       = 258
                                             Al2O3       = 102
                                             SiO2       =   60
                                             Na2O       =   62
                                             K2O       =   94

MİNERALOJİK BİLEŞİMİ VERİLEN  BÎR  ÇAMURUN  REÇETESİNİN HESAPLANMASI
Seramik çamurlarının bileşimlerinde farklı mineralojik bileşimlere sahip hammad¬deler yer alabilmektedir. O halde bir çamurun hazırlanması için, kendisini oluşturan bu hammaddelerden bir çamur reçetesi hesaplamak gerekmektedir.
Aşağıda mineralojik bileşimi verilmiş olan bir kalklı akçini çamurunun reçetesinin, gene mineralojik bileşimleri verilen elde mevcut hammaddeler ile hesaplanması yapılmaktadır:
Kalklı akçini mineralojik bileşimi :
% 54 KC
% 32 Q
% 14 Kalk
                                       KC %         SS %             CaCO3%
Söğüt Kili                          86,0          14,0            —
Beykoz Kili                         70,5          29,5            —
Avanos Kaolini                   68,0           32,0            —
Sarmaşık Silisi                      —             100,0            —
Mermer                              —                         —                  100,0

Seramik çamurlarının birçok fiziksel ve mineralojik özellikleri birarada yapılarında bulundurmaları istenir. Çoğunlukla bu özelliklerin hepsi birden birtek hammaddede bulunmaz. Örneğin, bir kilin döküm çamuru oluşturmaya yatkın bir yeteneği varsa, bir diğerinin de plâstikliği ön planda gelebilir. Bazı hammaddeler yüksek sıcaklıkta pekişirler. Bazı hammaddeler ise küçülme sorunları gösterebilirler. Bu Örneklerin sayısı çok fazla arttırılabilinir. Amaç, uygulamada aksaklık çıkarmayacak ve teknolojik koşulları sağlayabilen bir çamuru, çeşitli hammaddelerden yararlanarak hazırlamaktır.

Akçini ve Türleri
Çeşitli dillerde farklı adlar ile anılan, dilimizde "akçini" olarak tanımlanan seramik türü, homojen dağılmış ince tanelerden oluşan, kırığı beyaz ve su emme özelliği gösteren bir seramik ürünüdür. Bu ürünlerin üzerine kaplanan sırın erime noktası düşüktür.
İlk kez 1750 yılında İngiltere'de, bîr çömlekçi olan Astbury'nin kendi çalıştığı çömlekçi çamuruna beyaz ve öğütülmüş kvartz kumu karıştırması ile bu çamur türü ortaya çıkmış oldu.(Kay:M1)
Çamur İngiltere'deki endüstriyel gelişmesini ünlü J. Wedgwood'a borçludur. Wedgwood yeni çamur hazırlama yöntemleri ile yeni çamurlar yaptı ve sırçalı sırlar üreterek, akçini endüstrisini kurdu.
İngiltere'den sonra, akçininin ilk uygulandığı ülke Almanya oldu,.daha sonra diğer Avrupa ülkelerine yayıldı.
19. yüzyılda Avrupa'da akçiniden kap-kacakdan başka, duvar plâkaları ve sağlık gereçleri de üretildi.
Günümüzde akçini çamurları içerdikleri minerallerin oran ve türlerine göre çeşitli adlar altında üretilirler. Kullanma amaç ve yerleri de farklı olan bu çamurların genel sınıflandırılması şu adlar altında yapılır:
A)  Yumuşak akçini (Kalklı akçini)
B)   Karışık akçini
C)   Sertakçini (Feldspatlı akçini)
Kalklı akçini olarak da adlandırılan yumuşak akçini çamurunun üretilmesinde şu hammaddelerden yararlanılır: Demir içermeyen plâstik kil ve kaolin, kvartz, CaCQ3. Akçini kırığına düşük sıcaklıklarda istenen pekişmeyi sağlayan CaCO3 (kalk), çamur bünyesinde tebeşir, mermer, kalktaşı formlarından oluşan türleri ile yer alır.
Yumuşak akçini çamurlarında salt CaCO3 yerine dolomit (= CaCO3.MgCO3) kullanıldığında çamur "dolomitti akçini", magnezit kullanıldığında "magnezitli akçini" adını alır.
Kalklı akçininin bisküi pişirim sıcaklığı SP 07a-6a (960-1200°C) aralığında olup, istenen en iyi pekişme yaklaşık 1160 oC dolayında gerçekleşir. Bu sıcaklığın biraz fazla aşılması   ile   ani   bir  çökme  olayına   tanık olunur.   Kalklı   akçinide,   pekişmeden yumuşamaya kadar olan aralık dardır.  Dolomitli ve magnezitli akçinide ise bu zinterleşme aralığının daha da dar olduğu görülür.
Resim 2’deki dilatometre eğrilerinde magnezit, dolomit ve kalklı akçini çamurlarının zinterleşme intervalleri (= pekişme aralıkları) belirlenmiştir.
Resim 2. Çeşitli akçini çamurlarının dilatometre eğrileri

Kalklı akçiniye endüstride uygulanan bisküi pişirim sıcaklığı teknolojisinin gerektirdiği sıcaklıktan farklı olup, yaklaşık 900°C dolayındadır. Sır pişirimi ise 1020-1080°C arasındadır. Çamurdaki kalk oranı arttıkça pişme sıcaklığı düşer.
Kalklı akçini çamurunun mineralojik yapısı şu değerler arasında bulunur:
%   45-55  Kilcevheri
%   35-45 Kvartz
%     5-25 Kalk
Kalklı akçini çamurunun üzerine çekilen sır ile uyuşması çok iyidir. Aynı zamanda çamurun yapısı, sıraltı dekorasyon renk paletini olumlu olarak etkiler.
Dolomitli akçini, yaygın olarak  980oC de bisküi, 1000-1020oC’de de sır  pişirimi yapılarak pişirilir. Çamur bileşimindeki kalsiyumun bir kısmı magnezyum ile tamamlandığından pişme sıcaklığı daha düşük tutulabilir. Bu nedenle dolomitli akçini çamurlarından, pişme küçülmeleri kontrol altında tutulabilen plâka ve duvar karoları güvenle üretilebilirler.
Dolomit, yapısındaki suyu çabuk verdiğinden, dolomitli akçiniden yapılan döküm  çamurları ile daha fazla sayıda döküm yapılabilir.
Mineralojik bileşimi kalklı akçiniden yalnızca dolomit içermesi ile farklıdır.
% 45-55 Kilcevheri
% 35-45 Kvartz
% 10-25 Dolomit
Magnezitli akçini ise, sahip olduğu küçük zinterleşme intervali nedeni ile henüz endüstride büyük çapta bir üretim aşamasına girememiştir. Rejimleri çok iyi ayarlanabilen modern fırınlarda, düşük pişme sıcaklığının getirdiği avantajlar da düşünülerek üretimi planlanabilir.
Başta kalklı akçini olmak üzere, yumuşak akçini grubuna giren tüm akçini çamurlarının bisküi pişirimi yapıldıktan sonra sırlanması gereklidir. Nedeni, sır pişirimi sırasında çamurun yapısında bulunan CO2 in sırın normal eriyişini engelleyerek çıkmasıdır.
Kalklı akçini çamurundan yola çıkarak ve çamur bileşiminde feldspata da yer vererek, karışık akçini adını alan bir çamur türü yapılabilir.
%    40-55 Kilcevheri
%    30-45 Kvartz
%    5-10 Feldspat
%    3- 8 Kalk
mineralojik bileşiminde olan karışık akçini çamurları, bisküi pişirimi yapılmaksızın ham olarak da sırlanabilir. Bu durumda tek pişirim sıcaklığı 1060-1100°C dolayında olur.
Karışık akçini çamurunun pişmiş kırığı tam beyaz olmayıp, feldspatın eritici özelliği nedeni ile, kirli beyaz veya sarımtraktır. Pişmiş kırığın sertliği, yumuşak ve sertakçini sertlikleri arasındadır.
Sertakçini veya feldspattı akçini, adını bünyesinde kalkın yerine kullanılan feldspattan alır. Feldspatın görevi, çamurda eritici etkiyi sağlayarak, çamurun gözenekliliğinin azalmasına yardımcı olmaktır. Çamur gözenekliliğinin azalmasına diğer bir etken de, yüksek tutulan bisküi pişirim sıcaklığıdır.
Sertakçinide bisküi pişirim sıcaklığı 1I80-1230°C arasında olup,sır pişirimi daha düşük sıcaklıkta yapılır. (1040-1060°C) Yüksek bisküi pişirimi ile sertakçini kırığının gözenekliliği azalır ve diğer türlere oranla daha fazla sağlamlık kazanır. Yüksek tutulan bisküi pişirim sıcaklığının getirdiği diğer bîr avantaj da, sırın çini çamuru üzerinde çatlaksız olarak kalabilme yeteneğidir.
Sertakçini çamuru mineralojik bileşimi şu değerlerden oluşur:
% 45 - 55 Kilcevheri
% 40 - 50 Kvartz
%    5-10 Feldspat
Endüstriyel alanda kullanılan akçini türlerine ait yaklaşık kimyasal analiz değerleri aşağıdaki çizelgede yaratmaktadır: (Kay: Al)
                                                      1                  2            3
SiO2                  %              67,49         71,74       74,39
Al2O3                %                  13,08         22,38       21,09
Fe2O3                %                 0,90             1,00        1,00
CaO                    %               11,68             3,14         0,10
MgO                  %                           0,06                         —          0,04
K2O+Na2O      %                 1,35              1,78        3,27     
KK                      %                 0,45              0,37        0,36

1. Kalklı akçini, 2. Karışık akçini, 3. Feldspattı akçini
Akçini türü seramik çamurlarına eklenebilecek başka çeşitler de vardır. Örneğin şamotlu, camlı, kvartzlı akçiniler.
Şamotlu akçinide şamot oranı % 30 a kadar çıkabilir ve şamot belirli tane büyüklüklerinden seçilir. Çamur bir döküm çamuru niteliğinde ise, şamot tanecikle¬rinin çekmemelerini sağlamak amacı ile, çamurun litre ağırlığı yüksek tutulmalıdır. (1800 gr/lt nin üzerinde)
Camlı akçini çamurlarında çamura % 20 oranında cam katılır. Öğütülerek ince dağılması sağlanan cam, çamurun düşük sıcaklıkta pekişmesine yardıma olur.
Kvartzlı akçini çamru ise Türkler'de Selçuk ve Osmanlı'lardan beri süregelen geleneksel bir seramik çamuru türüdür. Kvartz çamur İçinde % 90 oranına kadar kullanılır. Bağlayıcılık bentonit, bentonitik kil ve pişme sırasında görev yapan bir tür sırça İle sağlanır. Çamur bileşiminde yüksek oranda yeralan kvartzın, yanyana gelecek parçaların piştikten sonra Ölçü birliğine sahip olmalarında ve deforme olmaksızın büyük boyutlarda üretilebilmelerinde yararlı etkileri vardır.
Akçini türü seramik ürünlerin fabrikasyonunda rastlanan belirgin teknik güçlükle¬rin başında gelen iki önemli durum vardır, Akçini sırının yüksek genleşmeye sahip olması ve akçini kırığının porozitesi.
Akçini kırığının önemli bir kısmını oluşturan muflit ve röntgenamorf oluşumlar, akçini sırının daha altında bir genleşmeye sahiptirler. Çini kırığının genleşme katsayısını yükseltecek kadar kvartz katkısı, çamurun belirli bir ölçüde özsüzleşmesine neden olabilir. Ancak diğer yandan bu katkı çamurun iskelet yapısının kurucusu olur. Aynı türde genleşmeyi yükseltecek bir başka oluşum da, SP 4a (1160°C) sıcaklığı üzerinde kil minerallerinin metafazlarından ortaya çıkan kristobalit oluşumdur. Çamur içindeki kristobalit oluşumu, en başta pişme koşullan ve hammadde türlerinden etkilenir. Krislobalit oluşumunu yavaşlatıcı etkenlerin başında, çamurda alkalilerin yükselmesi gelir.
Çini kırığının içindeki kristobalit oranı, kvartz hesabına ne kadar fazla olursa, akçinin soğuma çatlağı olasılığı da o kadar az olur.
Pişme sonrası çatlaksız çıkan akçini sırlan bile, sonradan (genellikle birkaç yıl sonra) akçini kırığının rutubet genleşmesi sonucu, çatlamaya başlarlar. Akçini kırığının prozitesi oranında, kırığın içindeki röntgenamorf oluşumlar, su buharı etkisi ile şişerler ve kırığın büyümesine neden olurlar. Üstteki sırın gergi kuvvetini yenen çini genleşme kuvveti, sır çatlamasına neden olur. Akçini kırığı üzerine yayılan sırın sonradan çatlamasını engellemek, kırığın genleşmesini yüksek tutmakta mümkün olur. Genelde akçini çamurunun türüne göre, çamurun genleşme katsayısı 265-210 10'7/°C değerleri arasında bulunur.
Akçini çamurlarında, kükürtsüz, kaolinitk karakter taşıyan, demirsiz, beyaz pişen killer yüksek oranda kullanılır. Dış görünüşleri ile gri, mavi, siyah renkte olan bu killer, humuslu olup, bu nedenle yüksek plâstiklik gösterirler ve elektrolitler ile kolay akışkanlık verirler. Bu plâstiklik, akçini kırığına yüksek kuru direnç sağlamada çok gereklidir.
Akçinide kullanılan kaolinlerin çok plâstik olması gerekmez. Doğadaki plâstik kaolin rezervleri daha çok porselen endüstrisi için gereklidir.
Akçininin türüne göre, çamurda eğer feldspat kullanılıyorsa, potasyumlu feldspat¬lar sodyumlu olanlara oranla daha gereklidir. Bazı akçini çamurlarında feldspat yerine pegmatit veya feldspatı kumlardan da yararlanılır.
Kalklı akçinide kullanılan CaCO3 in, hangi formda olursa olsun, çamur içinde, çok İyi öğütülmüş şekli ile yer alması gerekir. Pişme sırasında oluşması beklenen reaksiyonlarda CaCO3 ın istenen aktifliği göstermesi, çok ince öğütülmesi ile elde edilebilir. (Bk. SERAMİK HAMMADDELERİ - Özsüz Seramik Hammaddeleri, Kalk)
Akçini çamurlarının hazırlanmasında, büyük ölçüde sulu öğütme yapan bilyalı değirmenlerden yararlanılır. Çamurun türüne göre feldspat, kvartz, mermer ve suda dağıtmıyorsa kaolin, sertlik sıralarına göre, ön kırılmaları yapılmış şekilleri ile, bilyalı değirmenlere konarak öğütülürler.
Diğer yandan killer pervaneli açıcılarda su ile açılırlar. Değirmenden gelen Öğütülmüş sert maddeler ile açıcıda açılmış olan killer, karıştırma havuzlarında dozlanarak karıştırılırlar.
Pratikte çok uygulanan bir diğer çamur hazırlama yönteminde ise, killer de değirmende sert maddeler ile birlikte, ancak değirmene sonradan katılmaları koşulu ile öğütülürler.
Öğütülme süresi, akçini çamurunun türüne ve kullanılan hammaddenin inceliğine göre değişmekte olup, normal koşullarda bîr kalklı akçini çamuru için 18 saatlik bir Öğütme süresi yeterli olmaktadır.
Eğer killer açıcıda açılıyorsa, açma süresi 4-6 saat arasında değişebilir.
Sonuçta, 0,180 mm lik elekten elenen çamurun, kilden gelen organik ve diğer artıklar dışında elek üzerinde hiç kalıntı bırakmaması gerekmektedir. Akçini çamurunun kullanma alanına göre, çamur hazırlamada da bazı değişiklikler yapılır
« Son Düzenleme: 15.04.2009 00:13:11 Gönderen: hacettepe33 »
''Çalışmadan,yorulma​dan,öğrenmeden,
rahat yaşama yollarını aramayı alışkanlık haline getiren milletler,
önce haysiyetlerini,sonra​ hürriyetlerini
ve daha sonra istiklallerini kaybetmeye mahkumdurlar...''
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #8 : 14.04.2009 23:53:53 »

Çevrimdışı sanatmerkezi

  • Sanat Moderatörü
  • ***
  • İleti: 167
  • Puanı: +2/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #9 : 15.04.2009 00:32:24 »
Döküm Çamuru: Pratikte en çok uygulanan yöntem, elektrolitin değirmende ve açıcıda kullanılmasıdır. Bu durumda, değirmendeki öğütme işleminin bitmesi ile birlikte, değirmenden direkt olarak döküm çamuru alınır.
Diğer bir yöntem ile döküm çamuru elde etmede, yaş pres çamuru için elektrolitsiz olarak Öğütülmüş olan ve fıkerpreslerde suyundan uzaklaştırılan çamur pidelerinden yararlanılır. Bu pideler gerekli su ve elektrolit katkısı ile pervaneli açıcılarda döküm çamuruna dönüştürülür. Döküm yolu i!e şekillendirilen akçini çamurları ile süs ve mutfak eşyası adı altında çok çeşitli eşyalar üretilir.
Normal bir döküm çamuru % 30-40 arasında su içerir ve litre ağırlığı 1700-1800 gr arasında değişir.
Lehmann aygıtı ile yapılan ölçümlerde, akçini çamurlarında tiksotropi değerleri % 30-45 arasında bulunur.
Yaş pres çamuru: Değirmenden gelen öğütülmüş maddeler, açıcıda açılmış kil ile karıştırma havuzlarında dozlandıktan sonra, fazla suyundan uzaklaştırılmak üzere fılterpreslere pompa aracılığı İle basılır. Filterpresten alınan pideler yaklaşık % 20 oranında su içerirler. Gerekirse bu oran daha da düşürülerek, pideler vakumlu veya vakumsuz burgulu preslerde homojenize edilerek, pres çamuruna dönüştürülür. Yaş pres çamuru ile alçı üzerine dış sıvama ve içine de iç sıvama şeklinde, şablon ile tabak fincan, çanak gibi rotasyon şekiller üretilir.
Kuru pres çamuru: Endüstride bugün de kullanılan bir yöntemde kuru pres çamuru elde etmek için, filterpreste fazla suyundan uzaklaştırılmış pideler, makarna çıkışlı burgulu preslere verilir. Presin çıkışına yerleştirilen ve kurutma kanalına giden bir bant aracılığı İle, presin ağzından çıkan makarna formundaki çamur, belli bir rutubete gelinceye dek kurutulur. Sonradan delikli kollerganglarda istenen tane büyüklüğünde ( 1-2 mm) ufalanan çamur kuru pres çamuru olarak değerlendirilir. Filterpresten alınan pidelerin kurutma odalarında kurutulup, kollerganglarda istenen rutubette ufalanması ile de, % 5-8 rutubeti gerektiren kuru pres çamuru da elde edilebilir.
Büyük endüstri kuruluşlarında pres çamuru üretiminde püskürtmeli kurutucular kullanılır. Karıştırma havuzlarından alman sıvı çamur direkt olarak püskürtmeli kurutuculara gönderilir. Çamur bir yönden püskürtül ürken, diğer yönden de ısıtılmış sıcak hava gönderilir. Böylelikle çamur kurutucunun altındaki çıkışa vardığında istenen nemliliğe gelmiş olur.
Endüstride duvar ve diğer bazı tür kaplama plâkalarının şekillendirilmesinde kuru pres çamuru ile çalışılır.
Akçini çamurları ile üretilen parçalar, endüstride kurutma odalarında ve salıncaklı kurutucularda kurutulurlar. İyi bir kurutma sonucunda akçini çamurlarında, türlerine göre değişmekle birlikte, 22-28 kg/cm2 lik bir kuru direnci erişilebilmiş. Gerektiğinde kuru direnç daha da yükseltilebilirse de, bu değerler yeterli olabilmek¬tedir.
Kurutmayı İzleyen aşamada akçini çamurlarına uygulanan bisküi pişirimi, gaz, akaryakıt veya elektrik ısıtmalı fırınlarda yapılabilir. Akçinide açık ateş ile büski pişirimi yapılmasında da bir sakınca yoktur. Kullanılan fırınlar genellikle tünel fırınlar olup, küçük çaptaki üretimler için kamara fırınlardan yararlanılır.
Bisküi pişirimi yapılacak olan parçalar belli bir düzen içersinde üstüste dizilir. Duvar karoları da yaklaşık 150 tanelik diziler oluşturacak şekilde üstüste pişirilebilir¬ler.
Bisküi pişiriminden çıkmış, Örneğin bir kalklı akçini kırığının su emme değeri % 15 dir. (SP 06a da) Toplu küçülmesi ise % 5 dolayındadır.
Bisküi pişirimi yapılmış parçaların sırlanmadan önce tozlarından iyice arındırıl¬ması gerekir. Yağlı ve tozlu yüzeylerde sır hataları ortaya çıkar. Sırlama büyük parçalarda ve ham olarak üretilen parçalarda püskürtme, küçük parçalarda ise daldırma yöntemi ile yapılır.
Akçini sırları düşük sıcaklıkta eriyen, genellikle kurşunlu ve borlu sırçalı sırlardır. Akçini türlerinin değişkenliği ile orantılı olarak, kullanılan sırların pişme sıcaklığı aralıkları da değişiktir. Sıcaklık ne kadar düşükse, sıraltı renk paleti de o kadar zengindir. Sır pişirim sıcaklığının artması ile orantılı olarak, sırın mekanik direnci de artar.
Akçini sırlarının kübik genleşme katsayısı değerleri 250-200. 10-7/°C aralıklarında bulunur,
Genel bir sırçalı akçini sırı Seger formülü şu değerler içinde hesaplanabilir:
0,0 - 0,4 K2O
0,0 - 0.4 Na2O                                                         2,0 - 3,0 SiO2
0,0 - 0,4 CaO                  0,2 - 0,3 A12O3
1,0 - 0,3 PbO                                                          0,2 - 0,5 B2O3
0,0 - 0,1  MgO, ZnO
Feldspatlı akçîni çamurlarına uygulanabilecek ve 02a-1 a sıcaklıklarında gelişen bir sırın Seger formülü şu değerlerden oluşur:
0,04 Na2O                                                              2,56 SiO2
0,18 K20
0,26 A12O3
0,33 CaO                                                                 0,08 B2O3
0,45 PbO                                                                               
Bu sırın sırçalaştırılmasında şu hammaddeler kullanılır:
100.5 kısım  Potasyum feldspat
15.5 kısım  Kristal boraks
33.0 kısım  Tebeşir
103,0 kısım  Sülyen
79,0 kısım  Kvartz
Bu şekilde oluşturulan sırçadan 306 kısım alınarak 38.8 kısım kaolin ile Öğütülüp sırçalı akçini sırı oluşturulur.
Akçini çamurlarının astarlanmalarında, astar olarak gene kendi çamurundan yararlanılır. Çeşitli seramik boyaları veya renk veren oksitler ile renklendirilen astar çamuru, parça deri sertliğinden iken üzerine uygulanılabîlir. Astarlama uygulaması daldırma, püskürtme ve urca ile olabilir. Akçini çamurları bisküi pişirimi yapıldıktan sonra da astarlanabilirler. Bu yöntem için seçilen astarlar, genellikle zinter astar olarak adlandırılan, içinde belirli ölçüde eritici bulunan özel astarlardır.

Pekişmiş Çini ve Türleri
Gözeneksiz seramik ürünleri sınıfında yer alan pekişmiş çini, akçiniden gözeneksiz¬liği ve porselenden de beyaz ve yarı saydam olmayışı ile ayrılır.
Çamurun yapısını oluşturan en önemli hammadde, "pekişmiş çini kili" olarak, adlandırılan killerdir. Bu killer sekonder (=ikincil) oluşumla çok ince tane yapısına sahip killer olup, kilcevherinin yanısıra, % 25’in üzerindeki oranlarda illit içerirler. İllitik yapılı killer doğal olarak bünyelerinde alkali ve demir oksit de bulundururlar.
Pekişmiş çini çamurlarında bu özellikleri taşıyan killer % 70 oranına kadar kullanılır. SP 6a – 10 (1200-1300oC) sıcaklıkları arasında zinterleşen killerin, zinterleşme ve erime noktalarındaki aralık en az beş SP dir. Bu nedenle büyük parçalar, çökme tehlikesinden uzak, yüksek zinterleşme sıcaklığının geniş aralığında pişirilebilirler.
Karakteristik özellik taşıyan bir pekişmiş çini kilinin (Pfalz-Almanya) kimyasal bileşimi şu değerlerden oluşmaktadır: (Kay:Fl)
     SiO2   Al2O3   Fe2O3   CaO   MgO   K2O   Na2O   KK
% 66,23   27,05   3,70   0,71   0,60   1,32   0,39   8,33
Özlü pekişmiş çini killerinde bulunabilen prit veya diğer demir bileşikleri, örneğin markasit, hematit ve siderit, kilin içinde eğer ince ve iyi dağılmamış durumlarda ise. pişme sırasında yer yer erime şeklînde sorun çıkarabilirler.
Çamur hazırlama: Süs eşyası veya sanat seramiği yapımında kullanılan çamurlar, tek bir pekişmiş çinî kili İle Üretilebilirler. Kural olarak pekişmiş çini çamurları, üretilecek parçanın türüne ve istenen Özelliklerine göre, özlü-özsüz killerden ve feldspat, porfir, bazalt gibi eritici maddelerin farklı kompozisyonlarından hazırlanır¬lar.
Çok özlü çamurlara pişmiş pekişmiş çini ve porselen kırığı veya kil şamotu katılarak özsüzleşme sağlanabilir. Bu özsüzleştirme, çamurun kuru ve pişme küçülmelerini, çatlama olasılıklarım azaltmak ve yüksek sıcaklıkta tehlikesiz pişme özellikleri kazandırmak amacı ile yapılır.
Pekişmiş çini çamurundan üretilen ürünlerin türünün ve kalitesinin, uygulanan çamur hazırlama yöntemi ile yakından ilişkisi vardır. Çamurun tane yapısı inceldikçe ürünün kalitesi de artar.
Kuru hazırlama: Killer ve diğer hammeddeler kuru olarak öğütülüp, karıştırılırlar. Kuru pres çamuru hazırlamak için uygulanan yöntemlerden biri olan bu yol ile, % 5 nemliliğe kadar inmek gerekir.
Yarı yaş hazırlama: Killer kuru veya ocak rutubetinde iken öğütülürler. Ayrı olarak öğütülen diğer özsüz ve sert maddeler, killer ile % 15-25 oranında su İçerecek şekilde, su katılarak karıştırılırlar.
Sıcak hazırlama: Daha önce öğütülmüş ve karıştırılmış çamura, özel karıştırıcılarda su buharı verilerek, çamurun plâstikliği arttırılır. Kızgın buhar ile hazırlanan çamur bazı özellikler de kazanır. Örneğin, kuruma çatlaklarının azalması ve kurutma süresinin kısalması gibi.
Yaş Hazırlama: İnce seramikte ençok uygulanan bu yöntem ile, tüm iyi özellikleri içeren çamurlar hazırlanır. Suda güç açılan veya fazlaca yabancı madde İçeren killer, feldspat ve kvartz gibi sert maddeler ile birlikte bilyalı değirmenlerde yaş olarak öğütülürler.
Eğer kullanılan killer suda kolay açılabiliyorlar ise veya temiz iseler, açma havuzlarında açılarak değirmenlerden gelen öğütülmüş sert maddeler ile dozlanarak karıştırılırlar.
Bu karışım, gerektiğinde manyetik tutuculardan geçirilerek titreşimli eleklerden elenir. Filterpreslerde fazla suyundan uzaklaştırılan çamur, aynı akçinide olduğu gibi, çeşitli yöntemler İle, farklı kullanma alanlarına yönelik çamurlara dönüştürülür.
Bilinen tüm şekillendirme yöntemleri ile şekillendîrilebilen çamur kurutulduktan sonra,   çoğunlukla   ham  olarak   sırlanabilir.   Sırlama   tuz   sırı   ile  olabildiği   gibi, ; feldspatlı sırlar da kullanılır. Yüksek demir ve alkali içeren killer de direkt sır olarak çok kullanılırlar.
Parçaların sırlanması daldırma,  püskürtme ve fırça ile yapılabilir.
Pekişmiş çini çamurları kullanma yerleri ve teknik özelliklerine göre çeşitli ürünlerin yapımında kullanılır.

Kanalizasyon ve Ahır Malzemesi
Pekişmiş çini bu tür ürünler için ideal bîr çamurdur. Kimyasal ve mekanik direnci kullanma nedeninin başında gelir.
Kanalizasyon malzemesi yapımında kullanılan çamurun mineral yapısı yaklaşık şu değerler  arasında   olabilmektedir   %15-30  Mullit,  %10-25  Kvartz,   % 0-15 Kristobalit,   %35-50  Camfazı.  %25’den aşağı oranlardaki camfazı, pişmiş çamurdaki gereklî sağlamlığın eksilmesine neden olur. Buna karşın çamurda çok artan camsı oluşum, bu  kez de çamurun gevrek olmasına neden olur.
Çamur hazırlamada, kil dinlendirme havuzları ve çürütme kuleleri günümüzde de  kullanılmaktadır. Çamurun şekillendirilmesi dikine veya yatay vakumpreslerde yapılır. Çapı 1,00 metreyi aşan kanalizasyon borularının şekillendirilmelerinde, yalnızca dikine çalışan vakumpresler kullanılır.
Çamurun reçetesi yaklaşık şu malzemelerden ve değerlerinden oluşur;
% 65-80 Pekişmiş çini kili
% 20-35 Pişmiş pekitmiş çini kırığı  (0-1,5 mm)
Killer en az 4 veya 5 tür kilden seçilir, özlü ve özsüz olanları, belirli oranlarda kullanılırlar.
Kanalizasyon boruları ve ahır malzemesi türündeki seramik ürünlerde sırlamadan önce bir bisküi pişirimi düşünülmez. Parçaların çok kalın olması ve büyük boyutları ile pişirim giderlerini de zorlayacağından, tüm bu malzemeler tek pişirim yöntemi ile pişirilirler.
Bu türe giren pekişmiş çini ürünlerinin sırlanmasında değişik bir yöntem kullanılır. Parçalar vakum preslerde şekillendirildikten hemen sonra daha yaşken, özel daldırma sistemleri ile sır havuzlarına daldırılarak sırlanırlar. Çok yaygın olan bu yöntemin yanısıra, parçaların kurutulduktan sonra sırlanması da uygulanan bir yöntemdir.
Endüstride üretilen büyük parçaların (l ,0-1,5 m çap ve l ,5 m boy çok rastlanabilen boyutlardır) karşılaşabilecekleri güçlüklerin başında kurutma sorunu gelir. Kontinü çalışan, Özel üstten dikey üflemeli tünel kurutucularda kurutma süresi günümüzde 2-3 günü aşmaz.

Kanalizasyon borularının sularını, çoğunlukla balçık kili adı verilen, içinde demir oksit ve eritici bulunan killer ve feldspat bileşimli sırlar oluşturur. Balçık kili sırları 1100-1300°C sıcaklıklar arasında kullanılabilir. Kalk, dolomit, feldspat gibi maddeler ile bu sırların erime sıcaklıklarında değişiklikler yapılabilir.
Tipik bir pekişmiş çini sırı şu sınırlar içinde bulunur.  (SP 6a-10)
0,10 Xa2O
0,25 K2O                     0,35 - 0,50 Al2O3                   3,50-4,50 SiO2
0,25 MgO                              0,20 Fe2O3
0,40 CaO
Pekişmiş çini ürünlerinin sırlanmasında ençok kullanılan diğer bir sır türü de tuz sırıdır. Açık ateşli kamara fırınlarda yapılabilen tuzlama ile sırlama yönteminden "Seramik Sırları" bölümünde sozedilmiştir.
Teknik Pekişmiş Çini
Çok yüksek kimyasal ve fiziksel özellikler göstermesi istenen bu gruba giren pekişmiş ürünler arasında, büyük küvetler, vanalar, borular, asit pompalan, ağartma kazanları... gibi çeşitli ürünler yer alır.
Üretimde kullanılacak hammaddelerin çok saf ve yüksek kalitede olması istenir. Bunlar saf ve temiz pîşen pekişmiş çini killeri, kaolinler ve çiniye gözeneksizlik kazandıran temiz feldspatlardır. Bol kvartzlı çamurlar kötü ısı iletkenlik özelliklerine sahip olduklarından, çamurun yapısına zorunlu ölçülerin üzerinde girmesi zararlıdır.
Teknik pikişmiş çini çamuru îçîn uygulanabilecek reçete şu değerleri ve hammad¬deleri İçerir. (Kay: F1)
%   10-15 Özsüz pekişmiş çini kili
%   10-15 Y. Özlü pekişmiş çini kili
%  20-35 Özlü pekişmiş çini kili
%    5-15 Kaolin
%   10-20 Feldspat
%  20-30 Pekişmiş çini şamotu (0-1,2 mm)
Çamur hazırlama, yarı yaş ve yaş yöntemle yapılabilmektedir. Şekillendirme döküm yolu ile yapılabildiği gibi vakum preslerde veya serbest el ile yapılabilir.
Sır olarak tuz sın bu ürünlerde de kullanma alanı bulur. Teknik ince pekişmiş çini için yumuşak porselen sırları kullanılır; (SP 8-10)
0,25 K2O
0,15 ZnO         0,3 A12O3         2,8 SiO2
0,10 MgO
0;50 CaO
İnce pekişmiş çini çamurundan üretilen çeşitli seramik ürünler, farklı alanlarda kutlanılırlar. Örneğin, asîde dayanıklı tuğlalar, zinter dış duvar kaplama ve yer karoları gibi.
Dış kaplama plâkaları ve yer karolarında aranan özelliklerin  başında sertlik, basınca, aşınmaya ve dona karşı direnç, asitlerden etkilenmeme yetenekleri gelir. Bu  ürünlerin  pişme sıcaklıklarına göre  mineralojik  bileşimleri de farklılıklar gösterirler:
Pişme Sıcaklığı         Kilcevheri           Kvartz           Feldspat            MgO
SP 2a - 6a                 % 40-50            30-40               30-10               0,5-1
SP 7 - 9               % 40-50            40-45               20- 7                 —
Ev ve mutfak eşyası olarak kutlanılan ince pekişmiş cini, Çin'de porselenden önce ençok üretilen malzeme idi. Avrupa ülkelerinden Almanya'ya 11.yy'da, İngiltere'ye 17-18.yy'da girdi. Geleneksel tuz sın ile sırlanmış kullanma eşyalarının en eskilerine Almanya'da Höhr-Grenzhausen kasabasında rastlanır. Kâseler, küpler, kulplu içki bardakları, vazolar, azalan bir oranda olmasına karşın, bugün de üretilmektedir. (Kay: M1)                                                                                
Çamur hazırlamada, akçinide uygulanan hazırlama aşamaları kullanılır: Feldspat, kvartz ve suda açılamıyorsa kaolin, sertlik sıralarına göre bilyalı değirmenlerde öğütülür. Reçetede kullanılan kilin küçük bîr kısmı (ör, % 5 i), sert maddeleri daha iyi askıda tutmak ve gerekiyorsa elektrolitin etkisini arttırmak amacı ile değirmene konabilir.
Killer açıcıda açıldıktan sonra, değirmende öğütülen maddeler ile dozlanarak  karıştırılırlar.
Çamura karışabîlecek demir parçacıkları, çamur henüz sıvı halde iken manyetik tutucular aracılığı ile ayrılırlar.
Sağlık gereçleri yalnızca döküm yolu ile şekillendirildikleri için, çamur hazırlama¬da elektrolitler kullanılarak döküm çamuru elde edilir. Bu döküm çamurunun litre ağırlığı 1780 gr-ve daha üzerinde olur. İyi bir döküm çamurunun bir saatte 8 mm kalınlık alması, Lehmann aygıtı ölçümlerine göre de tiksotropisinin % 40-46 dolayında olması istenir. Daha düşük tiksotropilî çamurlarda kalınlık alma güçleşir.
Alçı kalıplar, şekillendirilen parçanın suyunun yaklaşık % 15 ini alır. Geri kalan % 15 su, açıkta, tünel kurutucularda veya konveyör adı verilen büyük salıncaklı kurutucularda kurutularak uzaklaştırılır.
Günümüzde modern sağlık gereçleri, tam ve yarı otomatik çalışan sistemlerde dökülüp, boşaltılıp kurutulmakta ve sonra da sırlanmaktadır.
Aynı anda çok sayıda dökümün birden yapıldığı Netzsch-Shanks sistemi batarya döküme, GN ve Sphinx sistemleri ise yürüyen sistemlere örnektir  SERAMİK ÇAMURUNUN ŞEKİLLENDİRİLMESİ - Yaş Yöntem İle Şekillen¬dirme)
Sırlama, kuru malların üzerine sır püskürtmesi yöntemi ile yapılır. Tek pişirimin uygulandığı fırınlar kamara veya çan fırınlar olabildiği gibi, günümüzde endüstride ençok mufl (=endirekt ateşli) tünel fırınlar kullanılır.
Sağlık gereçleri çamurları gerektiği durumlarda çivitlenerek, killerden gelebilecek kirli beyaz-san renklerinden arındırılabilirler.
Uygulanan sırlar ham olup örtücüdürler. Ancak renkli ürünlerde, örtücülük renk veren oksit ve boyaların etkisini azalttığından, saydam sırlar ile de çalışılabilmektedir.
Sırda Örtücülük SnO2 veya ucuzluğu nedeni ile daha çok ZrO2 ile sağlanır. Örneğin SP 7-8 de (1250-1280°C) gelişen bir Örtücü sır;
0,10 K2O
0,10 Na20                                                           2,90 SiO2                                      
0,45 CaO                   0,28 Al2O3
0;30 ZnO                                                            0,15 ZrO2
0,05 MgO                              
Vitreous China çamurlarından üretilen ürünlerde bazı özelliklerin bulunması gereklidir. Bunların başında sağlık kurallarına uygun olmak zorunluluğu nedeni ile çatlaksız ve gözeneksiz sır ve çamur gelir. Çizilme, basınç, darbe, asit ve bazlara karşı direnç, aranılan özelliklerdendir.




''Çalışmadan,yorulma​dan,öğrenmeden,
rahat yaşama yollarını aramayı alışkanlık haline getiren milletler,
önce haysiyetlerini,sonra​ hürriyetlerini
ve daha sonra istiklallerini kaybetmeye mahkumdurlar...''
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #9 : 15.04.2009 00:32:24 »

Çevrimdışı sanatmerkezi

  • Sanat Moderatörü
  • ***
  • İleti: 167
  • Puanı: +2/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #10 : 15.04.2009 00:33:02 »
Porselen ve Türleri
Seramik ürünlerin en önemli ve değerlisi olan porselen, genelde gözeneksiz, ince; beyaz ve saydam kırığı ile tanımlanır. İki büyük grup altında incelenir: Sert porselen ve yumuşak porselen. Her iki [ip porselen de Kaolin-Feldspat-Kvartz üçlü sisteminin içinde yeralır. Seri porselen yumuşak porselene oranla kaolince zengin ve feldspatça fakir olup, daha yüksek sıcaklıkta pişer.
Kaolin-Fedspat-Kvartz üçlü sisteminde porseleni sınırlayan bölgeyi, porselenlerin özellikleri ve türleri ile ilk kez 1928 yılında Gilchrest ve Klinefelter açıklamışlardır. (Kay:T1) Resim 80'deki üçgen diyagramda sınırlan çizilmiş olan A, B ve C bölgeleri, pişmiş porselen çamurunda çamurun bileşimine bağlı olarak ortaya çıkan üç önemli özelliği göstermektedir.
Bölgelere göre porselen özellikleri şöyle sıralanmaktadır
A- Yüksek mekanik direnç,
B- Sıcaklık değişikliklerine karşı yüksek direnç,
C- Yüksek elektriki direnç
Noktalara göre porselen türleri:
1.  Sert porselen,
2.  Yumuşak porselen,
3.  Teknik porselen,
4.  Mekanik dirençli elektroporselen,
5.  Yalıtma güçlü elektroporselen,
6.  Sağlık gereçleri porseleni.
Porselen çamurunun hammaddeleri:
Porselen çamurlarında kullanılan feldspatların genelde gaz kabarcığı çıkarmaksızın erimeleri ve demir lekeleri göstermemeleri gerekir. Bazı feldspat türleri camsı-saydam, bazıları ise beyaz opak bir erime gösterirler. Diş porseleni dışında, feldspatların erimelerindeki saydamlık veya örtücülüğün, çamur ve sır içinde etki olarak bîr farklılığı yoktur.
Porselen çamurunun saydamlığının feldspat oranının yükseltilmesi ile arttırılması istenirse, iu İşlem için saf potasyumlu feldspatların kullanılması yararlıdır. Aynı şekilde  elektroporselende  de  bazı  elektrik!  özellikler,  sodyumlu  feldspat yerine potasyumlu feldspatların kullanılması ile geliştirilebilir.
Porselen çamurlarının bileşiminde kullanılan kaolin ve killerin beyaz pişmesi, kilcevheri oranının yüksek olması ve kaolinitik mineral yapıya sahip olmaları gerekir.
Diğer kil minerallerini, Örneğin halloysit ve montmorillonit minerallerini İçeren kil ve kaolinler, genel olarak porselen çamurlarında fazla oranda kullanılamazlar. Ancak bazı özel durumlarda, porselen çamuruna özlülük kazandırmak amacı ile % 1-5 arasında bentonit katkısından yararlanılır.
Doğada kullanılabilir nitelikte bol sayıda kaolin bulunmaktadır. Porselen üretimi¬ne elverişli karakteristik kaolinlere ise pek sık rastlanmamaktadır. Çoğunlukla kaolinler saf ve beyaz olmakta, ancak yeterince özlülük göstermemektedirler. Bu nedenle, zorunlu olarak, az da olsa beyaz pişen özlü killer kaolinlere katılarak, onların belli bir plâstiklîğe ulaşmaları sağlanır.
Plâstik olmayan kaolinlerin yer aldığı porselen çamurlarına kil katkısı ile özlülük kazandırmada, katkı oranının % 2-10 arasında yer alması uygun olur. Bu kil katkısı, elektroporselen, teknik porselen, ateşe dayanıklı porselen çamurlarında % 15e kadar yükseltilebilir.
Porselen çamurunda kilin yeralması ile birlikte, çamurun kuru direncinde de belirgin bir artış olur. Dîğer yandan porselen kırığının saydamlığı ve beyaz rengi, kilden gelen demir ve titan nedeni ile geriye gider.
Çamurdaki kaolin oranının % 0,3 ü oranında TiO2 ve % 0,5-0,7 si oranındaki Fe2O3 in varlığı, saydamlığın belirgin bir şekilde bozulmasına neden olur. Kil ve kaolinlerdeki bu demir-titan İkilisinin renk bozucu etkisi, pişme sırasında ortaya çıkan "ilmenit" (FeTiO3) oluşumu ile açıklanır.
Porselen üretimine uygun olan ve doğada sık rastlanabilen killer, yüksek plâstiktik gösterirler, 1300°C de beyaz veya beyaza çok yakın renkte pişerler. Döküm çamuru olarak üretilen porselen çamurlarına gereken durumlarda yapılacak olan kil katkısında, kilin elektrolitler ile iyi bir akışkanlık göstermesi de gerekir.
Porselen çamurlarında yer alacak olan SiO2 in saf kvartzit veya saf, beyaz pişen kvartz kumu formunda olması istenir. Doğadaki SiO2 rezervleri, feldspatlara oranla daha fazladır.
Porselen çamurlarında en iyi saydamlığa, saf kristal kvartzla erişilebilinir. Çok saf da olsa kvartz kumu ile, kvartzit ve geyserit ile elde edilen saydamlığa erişilemez.
Porselen çamurunun hazırlanması:
Sert maddeler olan kvartz ve feldspat, ön ufalanma ve kırılması yapılmış şekilleri ile sulu olarak bilyalı değirmenlerde öğütülürler. Kaolinler de, suda açılmıyorlarsa, aynı şekilde sert maddeler ile birlikte öğütülürler. Öğütme süresi 10-20 saat arasında değişir.
Değirmenden alınan sulu çamur, cm2 sinde 2500-3600 ilmek bulunan eleklerden elendikten sonra, manyetik tutuculardan geçirilerek filterpreslerde suyundan uzak¬laştırılır.
Bundan sonraki çeşitli çamur türlerinin elde edilişi, akçini çamur üretim plânına göre yapılır. Porselen üretiminde kullanılan plâstik çamurun kesin olarak vakum-presten geçirilmesi gerekir. Bu nedenle çamur üretim plânında, çamur plâstik olarak Şekillendirilecekse, fılterpres aşamasından hemen sonra vakurnpres devreye girer.
Porselen sırlan da yaş olarak bilyalı değirmenlerde öğütülerek hazırlanırlar. Öğütme süresi 60-70 saat arasında değişebilir. Öğütülen sırın kullanılmadan önce, cm2 sinde 4900 ilmek olan (iki ilmek arası 0,09 mm) eleklerden elenmesi ve manyetik tutuculardan geçirilmesi gerekir.

Porselen çamurunun şekillendirilmesi:
Porselenin şekillendirilmesinde her türlü şekillendirme yöntemi uygulanabilir.
Döküm yöntemi ile hemen hemen her türlü kullanma, mutfak ve süs eşyası üretilir.
Plâstik çamur ile, şablonlu tornalarda iç ve dış sıvama şeklinde çanak, fincan, tabak gibi yuvarlak formlar üretilir.
Kuru pres çamuru ile % 5-7 nemlilikte yapılan şekillendirme ile, başta küçük elektrik yalıtım parçalan olmak üzere, çeşitli plâka formları, oval ve yuvarlak tabaklar, çeşitli mutfak eşyaları üretilebilir.
Pres çamurunun nemliliği % 12-15 e çıkarılarak ve belli oranda kalıp yağı ile karıştırılarak, gene elektrik yalıtım parçalan, bu kez daha karmaşık formlarda üretilebilirler.
İzolatör adını alan diğer elektrik yalıtım malzemeleri, özellikle yüksek gerilim izolatörleri,   çoğunlukla  ön  şekillendirilmesi  yapılmış,  deri  senliğinde  çamurun tornalarda bıçaklar ile şekillendirîlmesiyle üretilirler, (Bk. SERAMİK ÇAMURU¬NUN ŞEKİLLENDİRİLMESİ) Porselenin Kurutulması:
Tornalarda iç ve dış sıvama yöntemi ile şekillendirilen parçalar, içinde veya üzerinde şekillendirildikten alçı kalıpları ile birlikte kurtulurlar. Bu kurulma sıcaklığının, alçı kalıplara zarar vermemesi için, 60°C nin üzerine çıkmamasına dikkat edilir.
Bu türdeki şekillendirmeye uygulanabilecek en uygun kurutma yöntemi, salıncaklı kurutuculardır. Hızlı ve sağlıklı çalışması nedeni ile büyük işletmelerde kullanılırlar. (Bk. SERAMİĞİN KURUTULMASI)
Porselene uygulanan diğer kurutma şekilleri kontinü ve periyodik çalışan kurutma odaları, kurutma band ve kanalları olabilir.
Kalın olarak üretilen izolatör gibi parçaların kurutulmaları kuruma çatlaklarım  önlemek amacı ile yavaş ve özenli olarak yapılmalıdır.

Bisküi Pişirimi:
Kurutulmuş ve rötuşu yapılmış olan parçalar, çeşidi tipteki fırınlarda, bol havalı ve oksitleyici bir atmosferde yapılmak koşulu ile, 800-950°C arasında bisküi pişirimine sokulurlar. Parçalar kamara veya tünel fırınlarda rafsız olarak üstüste dizilerek pişirilebilirler.
Bisküi pişirim sıcaklığının yetersiz oluşu veya aşılması sonucu, sırlamada bazı aksaklıklar çıkar.
Çamurun yapısında yeralan tüm kvartz oram, bisküi pişirimi sonunda da çamurun içinde aynı oranda serbest formda bulunur. Bu da biskümin yüksek sıcaklık genleşme katsayısı değerine sahip olması demektir. Soğuma sırasında, kvartzca zengin çamurlann, örneğin elektroporselen çamurlarının, "soğuma çatlağı" göstermesi. kvartzca zayıf olanlara oranla daha fazladır. Kvartzca zengin bir elektroporselen çamurunda 900°C deki sıcaklık genleşme katsayısı değeri, 1400°C deki değerden yaklaşık iki kat daha büyüktür. Kap-kaçak porseleninde bu fark % 20, kaolince zengin ateşe dayanıklı porselen ve laboratuar porseleninde ise % 10 dolayındadır.
İzolatör ve laboratuar gereçleri gibi kalın ve ağır parçalar, iyice kurutulduktan sonra, çoğunlukla daldırma ve çok büyük parçalarda ise püskürtme ile sırlandıktan sonra tek pişirim yöntemi İle pişirilirler.

Porselen sırları:
Porselen sırları ham sırlar olup, yapılarında alkali ve toprak alkalileri bulundurur¬lar. En önemli sır hammaddeleri, feldspat, kaolin, kvartz, kalk, dolomit gibi maddelerdir.
Porselenin türlerine göre, sırlarının da Seger formülleri şu sınırlar içinde bulunur:
Sert porselen           : 1,0 RO . 0,6-1,2 Al2O3.6-10 SiO2
Yumuşak porselen    :  1,0RO . 0,3-0,5 Al2O3.3-5 SiO2
Bazik oksitler olarak alınabilecek oksitler ve bunların mot oranları da şu aralıklarda bulunabilirler:
Na2O: 0-0,5, K2O : 0-0,5, Li2O: 0-0,1, CaO: 0-0,9, MgO:0-0,6, ZnO: 0-0,2, BaO:0-0,2
Ençok kullanılan bazik oksit kompozisyonlarına birkaç örnek:
K2O        0,2         0,2         0,2
CaO        0,4         0,6         0,8
MgO       0,4         0,2       —.—
RO         1,0          1,0         1,0
Uygulamada çoğu zaman Al2O3: SiO2 oranı 1:10 yerine 1:9 olarak alınır. Böylece sırın erime sıcaklığı daha kolay denetlenmiş olur.
Sert porselende 2-2,5  yumuşak porselende de 1,4-2 arasında olan asit sayısının sınırları dışına çıkılmamalıdır. Bu değerlerin, sır ile birlikte öğütülen boyaların etkisi • ile de değişmemesi gerekir.
Artistik sırlar grubuna giren akıcı, mat, kristal sırlar, porselen seri üretiminde çok uygulanan sır türleri değillerdir. Diğer yandan artistik sırların uygulandığı porselen¬ler, yumuşak porselen sınıfına giren ürünlerdir.
Sır pişirimi:
Porselenin   bisküi   veya   ham   şeklinde   iken   sırlanması   ile   birlikte,   porselen   oluşumunun en önemli aşaması olan sır pişirimi başlar.
Yumuşak porselen en çok 1300°C de, oksitleyici atmosferde pişirilir. Porselende 1250°C de ve daha altında indirgeyici {=redüksiyonlu) atmosferde pişirim yapılmaz. Bunun nedeni, "Boudouard" in karbon dengesi eşitliği adı ile anılan, 2CO  CO2 + C eşitliğinde, açığa çıkan karbonun çamurda yol açtığı gri renktir. (Kay: H1)
Oksitleyici-nötr atmosferde yapılan pişirimin sonucunda porselen kırığında sarımtrak renge varılır. Pişme sıcaklığının düşmesi ile orantılı olarak sarı renk daha da belirginleşir, öyle ti, 1200°C de bu renk sarı-pembeye dönüşür. Bunun nedeni Çamurda III değerli olarak bulunan demirdir.
Porselende beyaz pişen çamur elde etmek için, Boudouard eşitliği nedeni ile, pişirim sıcaklığının 1300°C nin üzerinde tutulması gerekir. Ancak bu sıcaklıklarda çamurun gözenekleri kapandığından. İndirgeyici atmosferde, çamurun içinde tutsak kalan III değerli demir, II değerli demire indirgenir ve çamurdaki SiO2 ile birleşir. Sonuçta oksijen çıkışı ile noktalanan bu reaksiyon "fayalit" olsumu olarak tanımlanır:
2 Fe2O3 + 2 SiO2  2 {(FeO . SiO2) +  O3
Serbest olarak açığa çıkan oksijen ise, çamurda kabarcıklara yol açar.
Bu olayın Önlenmesinde tek yol, indirgeyici pişirimin, porselen çamurunun gözeneklerinin kapanmasından önce, 1050-1100°C den başlayarak yapılmasıdır. Böylelikle III değerli tüm demir bileşikleri, II değerli sekile indirgenir:
Fe2O3 + CO  2 FeO + CO2
Oluşan FeO ancak bu aşamada SiO2 ile tehlikesizce birleşir ve ortaya çok açık mavimsi-yeşil bir rengin çıkmasına aracı olur. Bu renk ise insan gözü tarafından belirgin bir şekilde algılanamadığı için, porselen çamuru beyaz pişme rengine kavuşur.
Bu olaylar zinciri ile elde edilen ve beyaz pişme rengi gösteren porselen yalnızca sert porselendir.
Yumuşak porselende gerek görülmemesine karşın, sert porselen pişiriminde, pişirim aşamalarındaki oksidasyon - redüksiyon zincirine uyulması gerekir:
1.    20    - 1000°C ağırlıklı oksidasyonlu pişirim,
2.   1000 - 1100°C tam oksitleyici pişirim,
3.   1100 - 1300°C tam indirgeyici pişirim,
4.   1300 - 1450°C nötr pişirim.
Ön ısıtmada (1. aşama) porselen eşit bîr şekilde ısıtılır, bu sırada bîsküi üzerinde biriken karbon, sıcaklığın 800°C ye ulaşması ile kaybolur.
1000 - 1100°C lerde bol havalı pişirimde çamur karbondan yeterince arındırılır.
Üçüncü aşama, gerek çamurun, gerekse sırın gözeneklerinin henüz kapanmaya başlamadığı bir sıcaklıkta, 1050-1100 oC lerde başlar, 1300°C ye dek sürer. Böylelikle fırın atmosferinin indirgeyici etkisinin çamur üzerinde görülmesi sağlanır. Tünel fırınlarda normal koşullarda yanma gazlarının % 3-5 CO içermesi gerekir. Bu değer, kamara fırınlarda ortalama % 5-10 dolayındadır.
Pişirmenin son aşaması nötr olarak sürdürülür. Amaç, fırın sıcaklığının maksimum verimliliğe ulaşmasını sağlamaktır. Bu son pişirme sıcaklığının yarım ile bir saat arasında tutulması yararlıdır.
Yumuşak porselenin pişiriminde fırın atmosferinin oksitleyici veya nötr Üç oksitleyici arasında olması istenir. Sıcaklık artışının da yavaş ve eşit olması gerekir. Erişilen son sıcaklığın en az bir saat sabit tutulması ile tam bîr pişme sağlanabilir.
Porselenin pişirilmesinde bazı özel yardımcı malzemeler kullanılır. Tabak kasedi ve ürün plâkaları gibi çok tanınan yardımcı malzemelerin dışında, pomze, gerilim halkaları, pişme dayakları kullanılır. Adı geçen bu son malzemeler üretimdeki porselen çamurundan yapılırlar ve deformasyondan korudukları malzeme İle birlikte aynı küçülmeyi gösterirler.
Pişmiş porselen çamuru çok seri olup 7 Mohs sertliğine sahiptir. Sırından arındırılmış ayakları veya ağızlan ile fırın rafları üzerinde pişen porselenin bu pürüzlü kısımları, taşlanarak ve polisajla düzeltilir. Taşlama işleminde silisyum karbid zımpara taşlarından yararlanılır.

Pişmede ortaya çıkan hatalar:
Bisküi pişirim hataları: Çok hızlı ısıtmak ve aynı şekilde, daha da tehlikeli olarak, . çok hızlı soğutmak sonucu, bisküide ısıtma ve soğuma çatlakları onaya çıkar.
Çok düşük sıcaklıkta pişirilen bisküiler kof olurlar ve sırlama sırasında dağılabilir¬ler. Buna karşın, bisküi pişirim sıcaklığının gerekenden yüksek tutulması da, bazı sırlama hatalarına yolaçar. Örneğin bisküinin her tarafta aynı kalınlıkta sırlanamaması ve ince kenarların sır emmemesi gibi.
Sır pişirim hataları: Beyaz pişmesi gereken porselenin, özellikle sırsız bölgelerde san lekeler ortaya çıkacak şekilde pişmesi de bir pişme hatasıdır. Redüksiyon periyodunun kısa sürdürülmesi ve bu sırada çamurun gözeneklerini kapayamaması sonucu, "geri oksidasyon" etkisi ile, özellikle ayak gibi sırsız bölgelerde san lekeler ortaya çıkar.
Çamurda krater görünümlü, 0,5 - 3 mm büyüklükte ortaya çıkan deliklerin nedeni ise, zinterleşme periyodu içinde çamur ve sır içinde kalan havadır. Yeterince pişmemiş bîsküilerin sırlanması sonucu çok görülür.
Fırın yakıtının içinde kükürdün bulunması da sır pişirimi hatalarına yolaçar. Kükürt oksitleri, henüz sır hamken, sırın bileşimindeki CaO ve MgO ile birleşerek bu maddelerin sülfatlarını oluştururlar. Bu sülfatlar ancak yüksek sıcaklıkta parçalanır¬lar ve sırda iğne deliği veya yumurta kabuğu dokusuna neden olurlar. Kükürdün verdiği zararlar, sır ve ortam rutubeti ile daha da artabilir.
İndirgemenin çok kuvvetli sürdürüldüğü fırınlarda, sırın içinde eriyen ve sülfid içeren karbon yükü, sırda kah veren gri-yeşil-gri lekelere yolaçar.
Döküm yolu ile şekillendirilen parçalarda en çok rastlanan hata, soda buharlaşma¬sı hatasıdır. Döküm çamurundaki sodadan gelen alkali, çok yüksek tutulan bisküi pişiriminde silikat olarak bağlanır ve ince bölgelerde ve köşelerde pekişmeye neden olur. Bu bölgeler sırı az emeceklerinden, bu olay bir sır hatası olarak yansır.
Bazı tabaklarda veya yayvan formdaki parçalarda, ortada mat san veya gri bir leke oluşur. Bu leke, tabak kasetlerinde yoğunlaşan buharın, parça üzerine damlaması sonucu ortaya çıkar. Fırın içindeki yanma gazlarındaki kükürt İle sülfürik aside dönüşen su, sırdaki CaCO3 ve MgCO3 ile reaksiyona girerek, bu bölgede renk değişimine neden olur.
''Çalışmadan,yorulma​dan,öğrenmeden,
rahat yaşama yollarını aramayı alışkanlık haline getiren milletler,
önce haysiyetlerini,sonra​ hürriyetlerini
ve daha sonra istiklallerini kaybetmeye mahkumdurlar...''
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #10 : 15.04.2009 00:33:02 »

Çevrimdışı sanatmerkezi

  • Sanat Moderatörü
  • ***
  • İleti: 167
  • Puanı: +2/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #11 : 15.04.2009 00:33:13 »
Porselen Türleri:
Porselen ürünlerini başlangıçta iki büyük grup altında toplayarak incelemek gerekir:
A- Sert porselen,
B- Yumuşak porselen
Porselenin grubunun sert veya yumuşak oluşu, mekanik direncini belirlemeyip, başta pişme sıcaklığı olmak üzere bileşimine de verilen addır.

Sert Porselen
Çoğunlukla kap-kaçak, teknik ve elektroporselen ürünler sert porselen grubunda yer alırlar. Bu ürünlerin pişme sıcaklıkları normal olarak 1400°C dolayında bulunur.
Özellikle elektroteknik amaçlar için kullanılan çamurlarda Al2O3 oranı, kalsine kaolin veya çok ince öğütülmüş korund ile yükseltilir. Bu tür çamurların sıcaklık değişikliklerine direnci de yüksek olur.
Yüksek gerilim izolatörlerinin çamurlarının yapısında % 10-30 oranında korundun yeralması ile yüksek mekanik dirence de erişilir. Bu direncin elde edilmesindeki diğer bir koşul, korundun çamurda çok ince (60 mikronun altında) öğütülmüş şekli ile yer almasıdır.
Elektroporselen üretiminde eskiden kullanılan, kilcevheri yönünden zayıf, kvartzca zengin çamurlar ile de yüksek mekanik dirençler elde edilebiliyordu. Bu çamurların sakıncası, dar olan pişme intervalleri (=aralıkları) idi.
Kilcevheri yönünden zengin ve korund içeren çamurlar İst, bu açıdan daha avantajlı olup, daha geniş bir pişme aralığına sahiptirler.
Teknik porselen çamurlarında kvartz, kısmen veya tümden zirkon oksit veya zirkon silikat ile yer değiştirilebilir. Bu "zirkon porseleni", kaolin-feldspat-kvartz porselenlerine oranla, daha büyük mekanik dirence sahiptir.
Doğada ender olmakla birlikle, gerektiğinde yapay olarak üretilen Baryum feldspat (Celsian) ile ateşe dayanıklı porselen türü günümüzde bazı ülkelerde üretilmektedir.
İzolatör çamurlarında feldspatın % 1-10 arasındaki oranı, sabuntaşı île yer değiştirirse, küçük çapta kordierit oluşumlu bir çamur elde edilir. Bu çamurun ise sıcaklık genleşmesi oldukça düşüktür.
Normal bîr sert porselen çamurunun kübik genleşme katsayısı, 220-225.10-7/°C değerleri arasında bulunur.

Yumuşak Porselen
Kaolin-feldspat-kvartz hammadde üçlüsünün oluşturduğu yumuşak porselen çamurlarının yanısıra, değişik yapıdaki (örneğin, kalsiyum fosfatlı, sırçalı vb.) çamurlar da yumuşak porselen grubunda yer alırlar. Hepsinde ortak olan yon, sert porselene oranla düşük olan pişme sıcaklığıdır.
Normal bir yumuşak porselen çamurunun kübik genleşme katsayısı, 230-240.10-7 oC değerleri arasındadır.

Kaolin-Feldspat-Kvartz Yumuşak Porseleni
Eski Çin ve Japon porselenlerinde kaolin, feldspat ve kvartzın dışında, başka bir hammadde kullanılmamaktaydı. Yalnız kullanılan kaolinler, kaolinitin yanısıra çok ince formu ile glimmer, illit ve montmorîllonit minerallerini de içermekteydiler.
Bu minerallerin çokça yeraldığı çamurlar fazlaca özlülük göstermekte olup, bu çamurlar ile çok ince (yumurta kabuğu inceliğinde) porselenler üretilmekteydi. Fırınlarda yakıt olarak kullanılan odun ile ilginç redüksiyon sırları da yapılmaktaydı. Örneğin bakır kırmızısı ( = Çin kırmızısı) ve diğer renkli sırlar İJe sırlanmış porselenler bugün zengin kolleksiyonlar şeklinde müzelerde bulunmaktadır.
Avrupa'da özellikle Almanya'da Seger tarafından yapılan yumuşak porselenlerde, Uzakdoğu porseleninin yapısına uyuldu. Ancak kullanılan hammaddeler tamamen yöresel hammaddeler idi. Seger ürettiği yumuşak porselende % 30-35 kilcevherî kullandı. Bu kilcevherini ise özlü ve beyaz pişen kaolinden aldı. Feldspatı % 30 ve kvartzı da daha yüksek oranda kullandı. Pişme küçülmesi çok az olan bu porselenin pişme sıcaklığı SP 8-10 (1250-1300°C) arasında idi. Çamur indirgen veya yükseltgen atmosferde pişebiliyordu.
Seger porseleni zengin bir sıraltı renk paletine de sahipti.
Fransa'da Sevres'de üretilen yumuşak porselende, Seger porselenine oranla daha yüksek kilcevheri {% 40-43) kullanıldı. Sevres porseleninde feldspat ve kvartz ile birlikte % l -3 oranında tebeşir de kullanıldı. Alman ve Fransız yumuşak porselenleri, pişirme ve dekorasyon özellikleri bakımından birbirlerine benzerler. Kullandıkları yerler sanat ve süs eşyası üretimleridir.
Amerikan yumuşak porseleni Vitreous China adını alır. Çamurun yapısı, çok plâstik olup, yüksek sıcaklıkta pişmeksizin pekişebilecek bir bileşim gösterir. Feldspattı akcinin ileri bir aşaması olarak kabul edilen bu çamura bu nedenle "yan porselen" adı verilmektedir.
Çamurun bisküi pişirim sıcaklığı, akçinide olduğu gibi, sır pişirim sıcaklığından daha yüksektir. (Bisküi pişirimi: 1230-1280°C, Sır pişirimi 1000-1100°C) Bu yöntem ile, kullanma ve otel kap-kaçağı porselenleri üretilir. Vitreous China çamurlarına normal yumuşak porselende olduğu gibi, bisküi pişirim sıcaklığı 900°C olarak da uygulanabilir. Bu durumda sır pişirimi 1280°C de gerçekleşir.

Kemik Porseleni
İlk kez Spode tarafından 1794 yılında İngiltere'de üretilen ve "fosfat porseleni" olarak da tanımlanan bu porselenin esas yapısını kemik külü oluşturur. Kemikler (genellikle sığır kemiği) su buharı İle yağlarından arındırılırlar, yıkanır ve bol havalı olarak beyaz bir kül oluşuncaya dek kızdırılırlar. Kemik külü yaklaşık olarak % 85 oranında kalsiyum fosfat –Ca3(PO4)2-, az da olsa, CaCO3, MgCO3 ve SiO2 içerir.
Kemik porseleni çamurunun yapısında % 20-40 kaolin, % 7-30 pegmatit veya cornish stonc adını alan CaF içeren bir tür feldspat, % 60-30 kemik külü bulunur. Kemik porseleninin en büyük özelliği çok saydam oluşu ve beyazlığıdır.
Kemik porseleninin şekillendirilmesinde karşılaşılan en büyük güçlük, özsüzlüğü-dür. Çamura belirli bir özlülük kazandırmak amacı ile bentonit ve organik katkılardan yararlanılır.
Kemik porseleni çamurunun sulu olmak koşulu İle, belirli bir süre dinlendirilmesi de, çamura büyük bir plâstiklik kazandırır. Feldspattan çözülen alkali silikatlar suyu alkali yaparlar. Kemik külü de, suda çözünen kalsiyum fosfat asitleri şeklinde reaksiyona katılarak, çamurun özlüleşmesini sağlar.
Kemik porseleninin üretiminde karşılaşılan güçlüklerden bir diğeri, çamurun pişme aralığının dar ve pişme küçülmesinin çok büyük olmasıdır.

Sırçalı Porselen
Çamurun yapısında, kaolin ve kvartzdan başka, yapay bir madde olan sırça bulunur. Pişmiş kırığın görünümü bulanık ve sütlü beyaz saydamlıktadır.
En eski sırçalı porselen, "Reaumur porseleni" adı ile anılan ve gene Reaumur tarafından Fransa'da yapılan porselendir.
İngiltere'de "Belleek porseleni" olarak adlandırılan sırçalı porselenin yapısını şu maddeler oluşturur: % 50 alkalice zengin sırça, % 40 kil veya kaolin, % 10 kvartz. lullanılan sırçanın bileşimini ise şu maddeler oluşturur: % 60 feldspat, % 20 tebeşir ve % 20 kvartz.
Akçini sırları ile sırlanan sırçalı porselenden, mutfak eşyası türünde parçalar üretilir. Gene aynı çamurdan yararlanılarak, sırlı ve sırsız olmak üzere düğme, kolye, boncuk gibi süs eşyaları da üretilir.

Diş Porseleni
"Dental porselen" olarak da adlandırılan bu porselen türünde, çamurun yapısını büyük ölçüde feldspat oluşturup, yapıda kaolin ya çok az, ya da hiç yer almaz. Bu nedenle diş porseleni çamuru, çok az akıcı bir sert porselen sırına benzetilebilir.
Genel olarak diş porseleni çamuru şu yapıdadır: % 70-90 feldspat, % 15-25 kvartz, % 2-8 kalk veya kaolin veya her ikisi.
Çamurda kullanılacak feldspatların seçimi büyük bir özenle yapılır ve el ile temizleri ayrılır.
Çamur ya ham olarak ya da sırçalı olarak hazırlanır. Her iki durumda da, çok ince ve temiz bir öğütme gerekir.
Şekillendirme,   rutubetli  çamurun   bronz  kalıplara  basılması  ile yapılır. Dişin doğal rengini anımsatan bir porselen elde etmek için, bazı renk verici katkılardan yararlanılır. Örneğin Fe2O3, MnO2, TiO2 ve SnO2 gibi. Bu renklendîricilerin çok duyarlı ölçülerde tartılıp, porselen çamuru ile birlikte öğütülmesine özen gösterilir.
Diş porseleni çamuru çok az veya hîç özlü madde içermediğinden, pişirim çok kısa sürede tamamlanır, bu süre yaklaşık 20-30 dakikadır.
Çok kaliteli, gözeneksiz ve kabarcıksız bir porselen elde etmek için, günümüzde  yaygın olarak vakumlu fırınlar kullanılır.

Ötektik Eriticili Porselen
Eritici maddeli, örneğin nefelin siyenit, petalit, lepidolit, talk, sabuntaşı, dolomit ve volastonitlî porselenler ilk kez Amerika'da üretildi. Bu kullanılan eritici maddeler üç porselenin pişme sıcaklığı 150-200°C düşürüldü.
Nefelin siyeniti çamurda pişme sıcaklığı 180-1200°C ye, nefelin siyenitin talk ile yaptığı otektik karışımlı çamurda ise, pişme sıcaklığı 120-1140°C ye kadar düşebilir.
Bu tür katkıların yeraldığı yumuşak porselenin diğer özelliklerinin arasında, gösterdiği yüksek kuru direnç de sayılabilir. Üretilen parçalar, büyük boyutlu olabilirler ve özellikle kalın parçalar güvenle üretilebilirler. Diğer ürünler arasında, mutfak eşyası, kaplama plâkaları ve sağlık gereçleri sayılabilir.
Oksitleyici atmosferde pişirilen parçalar, göze hoş gelen bir san renk gösterirler. Bu renk tonu istenmezse, parçanın sırlandığı sır, SnO2 veya ZrSiO4 ile örtücü yapılabilir.
''Çalışmadan,yorulma​dan,öğrenmeden,
rahat yaşama yollarını aramayı alışkanlık haline getiren milletler,
önce haysiyetlerini,sonra​ hürriyetlerini
ve daha sonra istiklallerini kaybetmeye mahkumdurlar...''
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #11 : 15.04.2009 00:33:13 »

Çevrimdışı Ali İmaretli

  • Genel Moderatör
  • ****
  • İleti: 479
  • Puanı: +5/-0
  • Cinsiyet: Bay
  • Seramik Y. Müh.

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #12 : 15.04.2009 11:02:09 »

Çevrimdışı tirebollu

  • 25 °C
  • *
  • İleti: 5
  • Puanı: +0/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #13 : 15.04.2009 14:58:47 »
bilgi için teşekkür ederim ya pekişmiş çini ve türleri ile ilgili fazla bilgi varsa paylaşırmısınız ya acil lazımm

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #13 : 15.04.2009 14:58:47 »

Çevrimdışı gamzze

  • 25 °C
  • *
  • İleti: 6
  • Puanı: +0/-0
Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #14 : 16.04.2009 10:55:22 »
teşekkür ederim cvp ladığınız için ve çookk acillll pekişmiş çini çamuru reçetesi lazımmm lütfenn çookkk acill

Türk Seramik Sitesi - Turkish Ceramics Web Club

Ynt: Endüstriyel Seramik Çamurları
« Yanıtla #14 : 16.04.2009 10:55:22 »